Kapitalizm ve Kapitalizmin 5 Temel İlkesi

Kapitalizm, her geçen yıl çok daha fazla destekçisini kaybetmeye devam etse de hala pek çok ülkede bu sistem geçerliliğini koruyor.

Özetle, kısaca kapitalizm nedir: Hayallerinizi, ideallerinizi para karşılığında satın alabileceğiniz veya alınabileceği, her şeyin değerinin parayla ölçülebildiği, yaşamınızı sürdürebilmek için gerekli tüm koşulları yalnızca parayla sağlayabildiğiniz ekonomik sisteme kapitalizm denir.

Daha detaylı olarak kapitalizm kavramının ne olduğunu, bu sistemin tarihini ve baz aldığı temel ilkeleri öğrenmek için şöyle devam edin:

Kapitalizm ne demek?

Kapitalizm, bir ekonomik sistemin ifadesidir. Kapitalizm ekonomik sisteminde üretim malları özel kişilerin mülkiyetindedir ve bu sistemde üretim maksimum kar sağlayabilmek adına yapılır. Farklı bir değişle; özel mülkiyet, insan ve doğa tarafından yaratılan sermayenin özel kar için kullanılmasıyla belirlenen ekonomik sisteme kapitalizm diyoruz.

Daha iyi anlamak için: Kapitalizm Hakkında Mutlaka Bilmeniz Gereken 10 Şey

Kapitalizm Tarihi

Kapitalist sistem, feodal sistemin yıkılmasıyla başlar. Feodalizmin yıkılmasının ardından kapitalizm ortaya çıkmıştır. Daha iyi anlaşılabilmesi için burada feodal sistemi de hatırlamak gerektiğini düşünüyorum.

Hatırlayacak olursanız, feodal sistem de ekonomik anlamda halk, toprakları ellerinde tutan, toprağın sahibi olan soylulara bağlıydı. Feodal sistemde soylunun toprağında üretim yapan halk, kendisine gerektiği kadarını alıp, geri kalanını soyluya vermekle yükümlüydü. Feodal sistemde bir anlamda güç ya da zenginlik tamamen topraktı. 15. yüzyıla gelindiğinde ticaretin gelişmesiyle para hem işlevini hemde önemini büyük ölçüde artırmıştır. Ticaretin gelişmesiyle yıkılmaya başlayan feodal sistem; emeğin satın alınması ve kiralanmasını ortaya çıkarmış, para ve ticaret kapitalist sistemin başlangıcı olmuştur. O halde diyebiliriz ki, artık güç ve zenginliğin ölçütü toprak değil para ve servettir.

Feodal sistemin yıkılmasının ardından İngiltere başta olmak üzere kapitalizm tüm Avrupa’ya, Avrupa’dan da dünyaya yayılmıştır.

Kapitalist Sistemin 5 Temel İlkesi

Kapitalizmi daha iyi anlayabilmek için bu sistemin dayanağı olan temel ilkelerini, özelliklerini bilmemiz gerekiyor çünkü kapitalist sistemi savunanlar birazdan aşağıda yazacağım ilkelerin var olmasını zorunlu görmüşlerdir.

1. Özel Mülkiyet Hakkı

Kapitalizmde her şeyden önce tüm bireyler sınırsız mülkiyet edinimi hakkına sahip olduğu gibi aynı zamanda da istediği her konuda sözleşme yapabilme özgürlüğüne sahip olur. Bu açıdan baktığımızda kapitalizmde bireyler özel mülkiyet hakkının yanı sıra sözleşme serbestliğine de sahiptir.

Kapitalist sistemde sınırsız mülkiyet hakkı hem tüketim malları hemde üretim araçlarını kapsamaktadır.

Bu sistemde çalışan tüm bireyler emeğinin ürünlerini koruma ve istediği gibi tasarruf etme hakkına sahiptir. Kapitalist sistemlerde bireyler mallarını ve emeklerini toplum yararına ters düşmeyecek şekilde istedikleri gibi kullanabilirler. Aynı zamanda hiç bir birey çalışmaya veya çalıştığı sırada istemediği işleri yaptırılmaya zorlanamaz.

Kapitalizmin dayandığı en önemli kurumun özel mülkiyet kurumu olduğunu bir kez daha belirtmekte fayda görüyorum. Alt başlıkta nedenini açıklayacağım.

2. Veraset Kurumu

Kapitalizmin dayandığı bir diğer önemli ilke veraset kurumudur. Veraset kurumu da özel mülkiyetin ayrılmaz bir parçası olduğundan dolayı sistem için önemli ve bağlayıcı bir koşuldur. Kapitalist sistemde bireyler, sahip oldukları servetlerini istedikleri diğer bireylere özellikle de kendi soylarından gelenlere intikal ettirebilme özgürlüğü ve hakkına sahiptir.

3. Çalışma Özgürlüğü ve Özel Girişimler

Kapitalist sistemde girişimci, riski kendine ait olmak üzere sermayeyi ve doğal kaynakları istediği üretim sektöründe istediği miktarda ve istediği şekilde kullanabilme özgürlüğüne sahiptir. Kapitalizmde, serbest girişim ve kar isteği özel kişilere bırakılmıştır. Girişim ve çalışma özgürlüğü kapitalizmde temel bir ilkedir.

4. Kapitalist Sistemde Piyasa Mekanizması

Kapitalizmde, tüm ekonomik sorunların çözümü fiyat mekanizmasıyla çözülmektedir. Kapitalist düşünceye göre; piyasa mekanizmasının sağlıklı bir şekilde işlemesiyle fiyatlar sistemi her sorunu çözecektir. Böylece piyasada devletin müdahalesine gerek kalmayacaktır. Hatta ekonomilerdeki tam istihdam sorunu da piyasa mekanizmasının iyi işlemesi halinde kendiliğinden çözülebilecektir.

Kapitalizmin en büyük sorunlarından biri olan gelir dağılımı dengesi de kapitalist düşünceye göre piyasa mekanizmasıyla kendiliğinden düzelecektir. En azından bu düşünceye göre düzelmesi gerekiyor.

5. Rekabet

Kapitalizmin temel ilkelerinden bir diğeri de rekabet kurumudur. Birden fazla kişinin aynı amaca ulaşabilmek için aralarında yaptıkları yarışa rekabet adını veriyoruz. Bu açıdan baktığımızda kapitalist sistemde; alıcı ve satıcıların arz ve talep ettikleri fiyatlar piyasada rekabet koşulları içinde oluşmaktadır. Böylece mal ve hizmetler rekabet sayesinde normal fiyatları oluşturmaktadır.

Konuyla ilgili: Kapitalizm ve Sosyalizm Arasındaki 5 Önemli Fark

Kapitalizm hakkında daha birçok şey yazılabilir, yorumda bulunulabilir ama ben son olarak Karl Marx’ın meşhur sözüyle kapitalizm yazımı sonlandırmak istiyorum: “Kapitalizm gölgesini satamadığı ağacı keser”

seçtiklerimiz